၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒုတိယနှစ်ဝက်အတွက် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကုန်သွယ်ရေးအလားအလာ- မရေမရာမှုများကို ကျော်လွှားခြင်း
ကုလသမဂ္ဂ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ညီလာခံ (UNCTAD) နှင့် ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးအဖွဲ့ (WTO) ကဲ့သို့သော နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများမှ မကြာသေးမီက အစီရင်ခံစာများအရ ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေး အလားအလာအပေါ် သတိထားသော အမြင်ကို မီးမောင်းထိုးပြထားသည်။ ကပ်ရောဂါကြောင့် နှောင့်ယှက်ခံရသော ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်များသည် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော စားသုံးကုန်ပစ္စည်းများ ရှားပါးမှုနှင့် ပို့ဆောင်မှု နှောင့်နှေးမှုများတွင် တိုးတက်မှုများကို မြင်တွေ့ရပြီး တဖြည်းဖြည်း ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာနေကြောင်း သီးခြားညွှန်းကိန်းများက ညွှန်ပြနေသော်လည်း ဒုတိယသုံးလပတ်သည် ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေး တိုးတက်မှု နှေးကွေးလာမည်ဟု မျှော်လင့်ရသည်။ ရှေ့ကိုကြည့်လျှင် နှစ်ကုန်ပိုင်းအတွက် ကုန်သွယ်ရေး အလားအလာများသည် အကောင်းမြင်ခြင်း မရှိဘဲ နှစ်စဉ် ကုန်သွယ်မှု တိုးတက်မှုသည် ယခင်အဆင့်များထက် ကျဆင်းနိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းထားသည်။ WTO သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်အတွက် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကုန်စည်ကုန်သွယ်မှု ပမာဏတွင် ၁.၇% အနည်းငယ် တိုးလာမည်ဟု ခန့်မှန်းထားပြီး ပြီးခဲ့သည့် ၁၂ နှစ်အတွင်း တွေ့ရှိရသော ၂.၆% ပျမ်းမျှထက် သိသိသာသာ နိမ့်ကျနေသည်။
လာမည့်လများအတွင်း ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်များအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိနိုင်သည့် အန္တရာယ်များကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားသောအခါ၊ အထက်ဖော်ပြပါ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများသည် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးနှေးကွေးမှု၊ ငွေကြေးဖောင်းပွမှု၊ ငွေကြေးဈေးကွက် မတည်ငြိမ်မှုနှင့် ပထဝီနိုင်ငံရေးတင်းမာမှုများကဲ့သို့သော အချက်များကို စုပေါင်းကိုးကားဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ WTO ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် Ngozi Okonjo-Iweala က တရုတ်နိုင်ငံတွင်ကျင်းပသော ၂၀၂၃ ခုနှစ် နွေရာသီ Davos ဖိုရမ်တွင် ပါဝင်စဉ် ကမ္ဘာကြီးသည် “ခွဲထွက်ခြင်းနှင့် အဆက်ပြတ်ခြင်း” ပုံစံအမျိုးမျိုးကို ခံနိုင်ရည်မရှိကြောင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။ WTO ၏ ခန့်မှန်းချက်အရ ရေရှည်ကုန်သွယ်ရေး အကာအကွယ်ပေးရေးဝါဒနှင့် တစ်ဖက်သတ်ဝါဒသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စီးပွားရေး ၅% ဆုံးရှုံးမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပြီး ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများသည် ၁၂% မှ ၁၄% အထိ ဆုံးရှုံးမှုများနှင့် ရင်ဆိုင်ရနိုင်သည်။
သို့သော် ဤနောက်ခံအခြေအနေများကြားတွင် တောင်ကိုရီးယားမှ မျှော်လင့်ချက်ရောင်ခြည်တစ်ခု ထွက်ပေါ်လာပါသည်။ ဇူလိုင်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ကုန်သွယ်ရေး၊ စက်မှုနှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနက ဇွန်လတွင် တောင်ကိုရီးယားသည် ကုန်သွယ်မှုပိုငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁.၁၃ ဘီလီယံ ရရှိခဲ့ကြောင်း ညွှန်ပြသည့် အချက်အလက်များကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလနောက်ပိုင်း ပထမဆုံးလစဉ်ပိုငွေဖြစ်သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် မတ်လမှ ၂၀၂၃ ခုနှစ် မေလအထိ တောင်ကိုရီးယားသည် ၁၅ လဆက်တိုက် ကုန်သွယ်မှုလိုငွေပြမှုကို ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ စာရင်းအင်းများအရ ဇွန်လတွင် တောင်ကိုရီးယား၏ ပို့ကုန်မှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅၄.၂၄ ဘီလီယံရှိပြီး ယမန်နှစ်ကာလတူနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၆.၀% ကျဆင်းခဲ့ပြီး ဇွန်လတွင် သွင်းကုန်မှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅၃.၁၁ ဘီလီယံရှိခဲ့ပြီး ယခင်နှစ်ကာလတူနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၁၁.၇% ကျဆင်းမှုကို ထင်ဟပ်စေခဲ့သည်။
နိုင်ငံတကာကုန်သွယ်ရေးနယ်ပယ်အတွင်း တောင်ကိုရီးယား၏ ကုန်သွယ်မှုဒေတာသည် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေး၏ ဦးဆောင်ညွှန်ပြချက်တစ်ခုအဖြစ် ဆောင်ရွက်ပြီး “ကျောက်မီးသွေးတွင်းရှိ ငှက်ကလေး” ဟု အမည်တွင်စေခဲ့သည်။ ထို့အပြင် တောင်ကိုရီးယား၏ ပို့ကုန်များတွင် အဓိကအားဖြင့် တစ်ပိုင်းလျှပ်ကူးပစ္စည်းများ၊ မျက်နှာပြင်များနှင့် သန့်စင်ထားသော ရေနံကဲ့သို့သော အဓိကထုတ်ကုန်များ ပါဝင်ကာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စီးပွားရေးနှင့် နည်းပညာဝယ်လိုအားအတွက် အဓိက တိုင်းတာသည့် ကိရိယာတစ်ခုအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။
သို့သော်လည်း တောင်ကိုရီးယားကုန်ပစ္စည်းများအပေါ် ဝယ်လိုအားကျဆင်းမှု လျော့ပါးသွားခြင်း ရှိ၊ မရှိနှင့်ပတ်သက်၍ ကွဲပြားသော အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။ အထူးသဖြင့် ရိုးရာအစဉ်အလာအရ အထွတ်အထိပ်ကုန်သွယ်မှုရာသီများမဟုတ်သော ဇူလိုင်လနှင့် သြဂုတ်လသို့ နီးကပ်လာသည်နှင့်အမျှ ပို့ကုန်ကျဆင်းမှု အနိမ့်ဆုံးသို့ ရောက်ရှိသွားခြင်း ရှိ၊ မရှိ မသေချာသေးပါ။ ကိုရီးယားဘဏ်မှ စီးပွားရေးပညာရှင် မွန်းဂျောင်ဟွီက ပို့ကုန်များ တည်ငြိမ်နေနိုင်သည် သို့မဟုတ် အနိမ့်ဆုံးသို့ ရောက်ရှိနေနိုင်သော်လည်း စဉ်းစားရမည့် ပိုမိုအရေးကြီးသော မေးခွန်းမှာ ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာမှုသည် “V-ပုံသဏ္ဍာန်” သို့မဟုတ် “L-ပုံသဏ္ဍာန်” လမ်းကြောင်းအတိုင်း လိုက်မည်လားဆိုသည့်အချက်ဖြစ်သည်။
ကယ်လီဖိုးနီးယားတွင် အတွေ့အကြုံများစွာရှိသော ကုန်စည်ပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်းကျွမ်းကျင်သူ Roger က အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ သွင်းကုန်ပမာဏများသည် တတိယသုံးလပတ်မှစ၍ လက်ရှိနိမ့်ကျနေသောအဆင့်မှ တဖြည်းဖြည်းပြန်လည်ကောင်းမွန်လာမည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင်၊ S&P Global Market Intelligence မှ ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်သုတေသနဌာန အကြီးအကဲ Chris Rogers က ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်များသည် လုပ်ဆောင်ချက်၊ ကုန်ပစ္စည်းစာရင်းနှင့် ရာသီအလိုက် ပုံမှန်အခြေအနေကို ပြန်လည်ရောက်ရှိနေပြီဟု အခိုင်အမာပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော် ကုမ္ပဏီများသည် ရေရှည်ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းမှုအစီအစဉ်များကို အထူးသဖြင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် စတင်လုပ်ဆောင်လာသည်နှင့်အမျှ အစိုးရမူဝါဒများနှင့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအန္တရာယ်များနှင့်ပတ်သက်သည့် မရေမရာမှုများ ပေါ်ပေါက်လာနိုင်ကြောင်း ၎င်းက သတိပေးသည်။
အလုံးစုံသော် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ပထမနှစ်ဝက်တွင် တင်ပို့မှုပမာဏနှင့် ပုံစံများ ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာခဲ့ပြီး သမိုင်းဝင်အဆင့်သို့ ပြန်ရောက်လာပုံရသည်။ မေလတွင် အမေရိကန်၏ ကွန်တိန်နာတင် သမုဒ္ဒရာကုန်စည် တင်သွင်းမှုမှာ ၂၇% ကျဆင်းခဲ့သည်။ သို့သော် ဤကိန်းဂဏန်းသည် ကပ်ရောဂါမတိုင်မီ ၂၀၁၆ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၉ ခုနှစ်အထိ တူညီသောလများအတွက် ပျမ်းမျှထက် ၂% သာ ပိုများသည်။ ကုန်ပစ္စည်းစာရင်းရှုထောင့်မှကြည့်လျှင် ထုတ်လုပ်မှုကုန်ပစ္စည်းစာရင်းများသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ပထမသုံးလပတ်အတွက် ပျမ်းမျှထက် အနည်းငယ်ကျော်လွန်နေပြီး အပြီးသတ်ကုန်ပစ္စည်းစာရင်းမှာ မျှခြေအခြေအနေသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာအချက်အလက်များကို ကြည့်လျှင် fast-fashion ကုမ္ပဏီများအတွက် ကုန်ပစ္စည်းစာရင်းနှင့် ရောင်းအားအချိုးသည် ကပ်ရောဂါမတိုင်မီအဆင့်များနှင့် ကိုက်ညီကြောင်း ထင်ရှားပြီး အိမ်သုံးပစ္စည်းပေးသွင်းသူများ၊ ဆောက်လုပ်ရေးရောင်းချသူများနှင့် အီလက်ထရွန်းနစ်ထုတ်ကုန်ထုတ်လုပ်သူများသည် ကုန်ပစ္စည်းစာရင်းမြင့်မားမှုနှင့် ဆက်လက်ရုန်းကန်နေရပြီး “အခြေအနေတွင်သာရှိသော” စီမံခန့်ခွဲမှုချဉ်းကပ်မှုအသစ်ထက် နှေးကွေးသောဝယ်လိုအားကို ထင်ဟပ်စေသည်။
အဆုံးသတ်အနေနဲ့ အထက်ဖော်ပြပါ အစီရင်ခံစာများနှင့် အချက်အလက်ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုအပေါ် အခြေခံ၍ ကပ်ရောဂါ၏ သက်ရောက်မှုမှ ကမ္ဘာ့စီးပွားရေး တဖြည်းဖြည်း ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာသော်လည်း ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်များသည် သိသာထင်ရှားသော မရေရာမှုများနှင့် အန္တရာယ်များနှင့် ရင်ဆိုင်နေရဆဲဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားပါသည်။ သို့သော်လည်း ဇွန်လတွင် တောင်ကိုရီးယား၏ လစဉ်ကုန်သွယ်မှုပိုလျှံမှုသည် အချို့သောကဏ္ဍများတွင် တဖြည်းဖြည်း စီးပွားရေးပြန်လည်ကောင်းမွန်လာမှုကို ညွှန်ပြနေပါသည်။ ရှေ့ဆက်၍ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ အစိုးရများနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအကြား စုပေါင်းကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု မြှင့်တင်ခြင်းသည် တစ်ဦးချင်းအကျိုးစီးပွားများကို ကာကွယ်ရန်နှင့် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးတွင် တည်ငြိမ်မှုနှင့် ရေရှည်တည်တံ့သော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို မြှင့်တင်ရန် လိုအပ်ပါသည်။
ပို့စ်တင်ချိန်: ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်